Листингтiң файлында қателiк түрiндегi және файл қателерi туралы хабар қондыру
errorlevel 1, -202
INCLUDE
Қоректендірудің басқа файлын қою
include <addmain.asm>
LIST
Егер алдын ала тыйым салынған болса форматты (микроконтроллер типі, жолдағы символдар саны) анықтауға рұқсат етеді
list p=17c42, f=INHX32, r=DEC
MESSG
Қолданбалы хабарлама құру
messg "see here!"
NOLIST
Қорытындыға тыйым салу
nolist
ORG
Программаның бастапқы адресi орнату
org 0x100
PAGE
Листингтiң файлына беттi қыстыру
page
PROCESSOR
Микроконтроллердiң түрiн орнату
processor 16F84
RADIX
Мәлiметтерлердi бiлдiру үшiн үндемеу бойынша есептеу жүйесiн орнату
radix dec
SET
Тұрақты шаманың анықтамасы. EQU ұқсас, бiрақ кейiнiректе қайта анықтауға болады
temp set b'00110011'
SPACE
Листингтiң файлына жаңа жолды қыстыру
space 3
SUBTITLE
Листингтiң файлына екiншi тақырыпты қыстыру
subtitle "Main Project"
TITLE
Листингтiң файлына тақырыпты қыстыру
title "Project Of PIC"
#UNDEFINE
Белгiлi мәтiндiк тiзбектi алып тастау
#undefine snd
VARIABLE
Нышандық айнымалының анықтамасы
variable temp=0xF0
Шарт
ELSE
(IF) баламалы шартты блокгінің басы
else
ENDIF
Шарттың блогiн аяқтау
endif
ENDW
ПОКА циклінің аяқталуы
endw
IF
Шарттың блогiн басы
if version == 100
IFDEF
Выполнить, если определено
ifdef testing
IFNDEF
Егер анықталынған болса орындау
ifndef testing
WHILE
ПОКА циклы
while i < count
Мәліметтер
CBLOCK
Тұрақты шамалардың блогiн анықтама
cblock 0x20
CONFIG
Микроконтроллердiң кескiнiнiң битiне сипаттама
config H'FFFF'
DATA
Сандық және мәтiндiк мәлiметтерді жасау
txt data "please", 0x30
DB
Мәлiметтерлер байтының анықтамасы
temp db 0xFF
DE
EEPROM-де мәлiметтерлердi анықтау
temp de 0xF0, 0xF1
DT
Кестені анықтау
temp dt "text", 0, 0x30
DW
Мәлiметтерлер (2 байт) сөзінің анықтамасы
temp dw 39, "text"
ENDC
Тұрақты шамалардың блогiн аяқталу
endc
FILL
Тұрақтылар облысының толтыруы
fill 0x1009, 5
IDLOCS
ID анықтау
idlocs H'FFEE'
RES
Жадтың сақтауы
buffer res 64
Микроконтроллер жадысын ұйымдастыру
PIC16F87X микроконтроллерлерінде жадының үш түрі бар. Бағдарлама жадысы мен деректер жадысының ақпарат пен деректерінің бөлек шиналары болады, олар жұмыстың параллельді орындалуына мүмкіндік береді.
Бағдарлама жадасын ұйымдастыру. PIC16F87X микроконтроллері РС командасының 13-разрядты санағышына ие, ол бағдарлама жадысының 8К×14 сөздерін адрестей алады. PIC16F877-де 8К×14 FLASH бағдарлама жадысыны физикалық түрде іске асырылған. Физикалық орындалмаған жады бағдарламаларын шақыру орындалған жадының адрестеуіне әкеледі. Бастапқы күйге келтіру векторының адресі – 0000h. Үзу векторының адресі – 0004h.
Деректер жадысын ұйымдастыру. Деректер жадысы жалпы және арнайы (SFR) тағайындалған регистрлері бар 4 банкке бөлінген. RP1 (STATUS<6>) және RPO (STATUS<5>) биттері ақпарат банктерін басқару үшін арналған. Төмендегі кестеде деректер жады банктерін шақыру кезіндегі басқарушы биттердің күйі көрсетілген.
5.1-кесте
RP1:RP0
Банк
Деректер жады банкісінің көлемі 128 байт (7Fh) болады. Банктің бас жағында арнайы тағайындалған регистрлеры, одан кейін статикалық ОЕҚ ретінде орындалған жалпы тағайындалған регистрлеры орналасады. Барлық іске асырылған банктердің арнайы таағйындалған регистрлеры болады. Кейбір, жиі қолданылатын арнайы тағайындалған регистрлеры басқа да жады банктерінде бейнеленуі мүмкін.
4-БӨЛІМ
МИКРОКОНТРОЛЛЕРЛЕР АДАМ ӨМІРІНДЕ
Қазіргі заманғы техникалық прогрестің ерекше белгісі – адамның тіршілік әрекетінің барлық салаларында электроника және микроэлектроника құралдарының көмегімен басқарылатын техниканың қолданылуы болып табылады. Бұл уақытта ақылды кибернетикалық машиналардың қолданылуы күнделікті іске айналды. Тұрмыста берілген бағдарламамен жұмыс істейтін ас істейтін, ыдыс және кір жуатын машиналар басқа да адамның жұмысын жеңілдететін техникалыр пайдаланылады.
Ғылым мен техниканың кез-келген саласының пайда болуы және дамуы – белгілі бір уақыт аралығында жүретін, басқа да объективтік және субъективтәк себептер мен жағдайларға тәуелді және өзара байланысты күрделі үрдіс болып табылады. Кейбір жағдайларда осы немесе басқа техникалық құрал ерте пайда болды да, осы техникамен байланысты нақты ғылыми бағыттардың пайда болуына алғы шарттар тудырды. Кейбір жағдайларда, жинақталған ғылыми білімдерімізге байланысты техниканың жаңа турін құру мүмкіндігіне ие боламыз немесе бар техниканы жетілдіреміз.
Мехатроника сияқты жас ғылым салаларының дамуы әр түрлі техникалық құрылғылардың пайда болуына әкеліп отыр. Микроконтроллер осының бірден-бір дәлелі болып табылады.
4.1. Микроконтроллерлердің нарықтағы жағдайы
Кез келген өңдеушiнi үнемi мазалайтынын сұрақ – қайдай микроконтроллер құрылған жүйенiң ядросы ретінде қолданылады? Осыған байланысты контроллер таңдаудың маңызы өте зор, өйткені оның нәтижесі болашақ жүйенің техникалық сипаттамаларының барлық мүмкіндігін ғана анықтап қана қоймай, сонымен қатар өндіру, шығару процесімен және болашақта қосымша өндіру мүмкіндігімен байланысқан барлық потенциалдық проблемалар спектрін анықтайды.
Бүгінгі күні 200-ден аса түрлендірілгенi 8051 микроконтроллерлерімен бірге екі мың компаниялар шығаратын басқа типті микроконтроллерлер саны көптеп жасалып шығарылуда.
Microchip Tehnology фирмасының 8-битті микроконтроллерлері, Atmel фирмасының AVR микроконтроллерлері, TI фирмасының 16-битті MSP430 микроконтроллерлері, тағы да ARM архитектурасын басқа фирмаларға сататын лицензияларын жасаған ARM тұтынушылары танымал болды. Микроконтроллерлерді жобалау кезінде бірінші жағынан өлшемдері мен бағасына екінші жағынан икемділігі мен өнімділігіне назар аудару қажет.
2005 жылғы қаңтар айынын 2010 жылғы қаңтар айына дейiнгі микроконтроллерлер топтарының таралу статистикасы 2-шi сурет диаграммасында көрсетiлген.
4.1-шi сурет.Микроконтроллерлер топтарының таралу статистикасы
4.2. Микроконтроллердің қолданылуы
Жаңа ғасырға аяқ басқалы бері жоғары технологияларға жататын ғылыми бағыттардың қарқынды дамуы байқалып отыр. Осылай болуы шартты-да, себебі қазіргі заманда техникалық прогрестің ерекшелік белгісі адамның тіршілік әрекетінің барлық салаларында автоматтандырылған техниканың көп қолданылуы болып табылады. Кез-келген автоматтандырылған жүйе құрылысында микроконтроллерлер негіз болады, оларды қазіргі заманғы аспаптарда кездестіруге болады. Мысалы, телефон, кір жуатын машина және т.б. Дүниежүзіндегі ең көп шығарылатын процессорлар-микроконтроллерлер.
Кез- келген жерде- өнеркәсіпте, жылу энергетикасында көлікте медицинада, байланыс салаларында, электроника және микроэлектроника құрылғылары арқылы программалық басқарылатын машиналар мен жабдықтарды кең түрде қолдану микроконтроллердің қажеттілігін тудырады. Төмендегі 4-суретте микроконтроллердің адам өмірінде қолданылу аймақтары көрсетілген.
МИКРО-
КОНТРОЛЛЕР
4.2-сурет. Микроконтроллердің қоғамда қолданылуы
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазіргі уақытта микроконтроллерлердiң қолданылу аясы, параметрлері тағы басқа қасиеттері бойынша бір- бірімен айырмашылықта болатын үлкен номенклатурасы (10000-нан астам) бар. Микроконтроллерлердiң шығарылымымен ондаған өндiрушiлер шұғылданады.
Микроконтроллердің негiзгi тағайындалуы – оны автоматты басқару жүйелерiнде, тiптен әр түрлi құрылымдарда (несие карточкасы, ұялы телефондар, музыкалық орталықтар, жуу машинасы, қорғау сигнализациясының жүйесi, ядролық реакторлар және тағы басқа) қолданылуы болып табылады.
Микроконтроллерлерді жобалау кезінде бірінші жағынан өлшемдері мен бағасына екінші жағынан икемділігі мен өнімділігіне назар аудару қажет. Әр түрлі үстемелерге оңтайлы параметрлер арақатынасы өте қатты түрленуі мүмкін. Сондықтан микроконтроллерлер түрі өте көп: архитектуралық модульді процессті айырмашылықтары, құрылған жад типі мен көлемі, қосымша құрылғылар жиынтығы, типті корпусты және т.б. болады.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Студенттердің пәндік оқу-әдістемелік кешені:«Микпроцессорлық жүйелер және кешендер» пәні бойынша. 5В071600 – «Аcпап жасау » мамандығы үшін.Құрастырушылар: Купарова А.Т. Жамуратова М.М. Кыдырбаева Н.К.
