Менеджмент дегенымыз не?

Баскару

«Басқару термині» - бұл жоспарлау, бағалау, жобаларды жүзеге асыру, жалпылама түсінік. Қазір мемлекет басқару жүйесі түрлі өзгерістерге ұшырады. Экономикалық саясат та өзгерді. Нарық дегеніміз - адамдар арасындағы экономикалық қарым-қатынасты сипаттайтын күрделі түсінік. Нарықтың шынайылығы сатушы мен сатып алушының арасындағы қарым-қатынасты.

Басқару теориясы ғылым ретінде (оның анықтамасынан ерекшелігі) өткен ғасырдың аяғында пайда болды.

Басқару теориясының негізін қалаушы болып саналатын Ф.У. Тейлор енгізді.

Абу Насыр Аль Фараби

Әл-Фараби Арыс өзенінің Сырдарияға жағасына орналасқан Фараб қаласында дүниеге келген. Қазіргі орны Оңтүстік Қазақстан облысы, Шәуілдір ауданының аумағы.

Әл-Фарабидің азаматтық, саяси, адам, қоғам жөніндегі ойлары «Мемлекеттік қайраткердің нақыл сөздері» трактатында қаралады.

Ұлы ойшылдың ойынша бұл принциппен қабыспайтын басқару қиялдағы бақытқа ғана жеткізеді. Шындығында ол бақыт бола алмайды.

Ұлы ғұлама адам бойындағы бір өзіндік ерекшелік деп өзгеге өз айтқанын істете білетін адамдардың, басқару қабілетіне тоқталады.

Әл-Фараби басшылыққа бағынатын адамдарды қайрымды, абзал және бақытты адамдар деп санайды. Игілікті істерді біліп қана қоймай, оны іс жүзіне асыруға әрекет жасау басты мәселе етіп қозғайды.

Менеджмент дегенымыз не?

«Менеджмент» «басқару» деген мағынаны білдіреді.

Мағынасы бойынша менеджмент термині «басқару» терминімен ұқсас. Алайда, қазіргі түсінік бойынша «басқару» ұғымынан менеджмент ұғымы кеңірек, өйткені ол адамзат қызметінің әр түрінде қолданылады. Ал «менеджмент» термині ұйым деңгейіндегі әлеуметтік-экономикалық процесстерді, шаруашылық қызметті, жеке тұлғанын қызметшілерді басқаруды сипаттайды.

Басқару - мақсатқа жетуге бағытталған іс-қыймылдарды ұйымдастыру. Менеджменттің үш маңызды факторын байланыстырады - мақсат, тиімділік, адам.

Бәсеке жағдайында тиімділік - фирманың өміршеңдігінің басты шарты. Менеджменттің міндеті тиімді өндірістік күшке ұйымдастыру үшін адамдарға бағыт беру.

Толе би Алибекулы

XVIII ғасырдағы ұлы тұлғаның бірі – Үйсін Әлібекұлы Төле би. Ол Әз Тәукенің тұсында «Жеті жарғы» атты заң жобасын жасаған қоғам қайраткері, ел ағасы. Төле Әлібекұлы қазіргі Жамбыл облысы Шу ауданының Жайсаң жайлауында дүниеге келген. Төле би жастайынан ескіше оқып сауатын ашады. Арабша, парсыша тарихи кітаптарды, аңыз, хисса-хикаяларды көп оқиды.

Төленің әкесі Әлібек те сөзге ділмар шешен би болған кісі.

Төле би Орта жүздің аға биі Қазыбек, Кіші жүздің аға биі Әйтеке бірге қазақ ханы Әз-Тәукенің басты кеңесшісі болды. Қазақ жерін басқыншылардан азат етуге басшылық етеді. Төле би өзі билік еткен Шымкент, Түркістан және Ташкент қалаларында көпшілік ғимараттар салу ісіне белсене араласқан.

Төле би Ұлы жүз бен Ресей арасында байланыс орнатып, дамытуға көп еңбек сіңірді.

Төле би жоңғар шапқыншылығына қарсы қазақ халқының азаттық күресін бастаушылардың бірі. Төле би өзі 12 жыл билік жүргізген Ташкентте, атасы Жүніс ханның қасына жерленген.