Интернетке түрлі қызметтердің жиынтығы әсер етеді. Солардың бірі ең көп тараған қызметтер қатарына Web(World Wide Web(бүкіләлемдік өрмекші)) енеді.Web – тораптардағы құжаттардың негізгі форматы HTML болып табылады. HTML (HyperTextMarkupLanguage) – бұл құжаттарды кодтау үшін қолданылатын гипертекстік белгілеу тілі. HTML ді көбі программалау тілі деп ойласа да, бұл программалау тілі емес. HTML – мәтінді белгілеу тілі. HTML құжаттарды көру үшін браузерларды қолданамыз. Браузер-программалардың саны өте көп, мысалы көп таралғандар Netscape Communicator, Microsoft Internet Explorer, Opera.
HTML тілінің шығу тарихы.Швейцарияның Женева қаласында орналасқан Ядролық зерттеулер бойынша Еуропалық ұйымда (ЦЕРН (CERN)) қызмет еткен британдық ғалым Тим Бернерс-Ли 1980 жылы аталған ұйымның зерттеу жұмыстарына қажетті документтерді пайдалану мен өзара бөлісуге арналған “Enquire” атты документ алмасу бағдарламалық жүйесін жасайды. 1989 жылы Тим Бернерс-Ли Интернетке негізделген “Гипермәтін жүйесі” деген қосымша жүйені жасап шығады. HTML тілі қалыптасқаннан соң 1990 жылды браузер мен серверге арналған бағдарлама жазады. Көпшілікке арналған HTML тілі жайлы ресми мәлімдемені Тим Бернерс-Ли Интернетте 1991 жылдың соңында жасайды.
HTML тiлiнде колданылатын командаларды “тег” деп айтамыз. HTML тiліндегi тегтер екi топқа бөлiнедi: жұпты,жұпсыз.
Жұпты тегтер дегенiмiз, бiр тег ашылса, келесi тег оны жабады. Мысалы, <html> тегтiң жұмысын ашады да келесi </html> тегi оны жабады. <title> ашылуы, </title> жабылуы. Жұпсыз тегтер дегенiмiз, тег ашылады да қолданыла бередi. Мысалы, <IMG> т.с.с. Көрсетілген мысалдарды компьютерде көрү үшін мәтінді Блокнот программасына теріп, оны htm түрінде сақтаңыз. Файлды браузерде ашыңыз. Құжаттың структурасы HTML құжаттың негізгі структурасы төмендегідей:
HTML тілінің құрылымы
<HTML>
<HEAD> <TITLE>құжат тақырыбы</TITLE> </HEAD>
<BODY>
құжат тұлғасы
</BODY>
</HTML>
Тақырыптар. Көп жағдайларда HTML документтердің таќырыптары болады. Олар <Hn></Hn> тегтер арќылы жасалады, n–ніњ орнына 1-ден 6-ѓа дейін сан жазамыз. Осы тегтер ортасына текстімізді орналастырсаќ, сізге белгілі көлемді таќырып шыѓады.
МЫСАЛ
<HTML>
<HEAD> <TITLE> Сайт жасау </TITLE> </HEAD>
<BODY>
<H3>Тақырып</H3>
</BODY>
</HTML>
<H1>Тақырып</H1>
<H2>Тақырып</H2>
<H3>Тақырып</H3>
<H4>Тақырып</H4>
<H5>Тақырып</H5>
<H6>Тақырып</H6>
Ал енді жаңа абзацқа шығару үшін <P>, ал жаңа жолға шығу үшін <BR> тэгі жазылады. Бұл тэгтерді жабу керек емес. Әрине, егер Сіз <P> тэгінде ALIGN абзацты түзеу элементін қолданбасаңыздар:
<P ALIGN=LEFT>Сол жақ шетке түзеу</P>
<P ALIGN=CENTER>Ортаға келтіру</P>
<P ALIGN=RIGHT>Оң жақ бетке түзеу</P>
Ал текстке қалың, курсивті, сызықты және т.с.с. түр беру үшін, оны сай келетін тэгтер ортасына жазу керек:
<B>Қалың текст</B>
<I> Курсивті </I>
<U> Асты сызылған </U>
<STRIKE>Сызылып тастаған</STRIKE>
<SUP>Жоғарғы индекс </SUP>
<SUB> Төменгі индекс </SUB>
SIZE - шрифттің өлшемін береді (стандартты шрифт өлшемі -"3"). Текстті <FONT SIZE=n></FONT> тэгтерінің ортасына қойсақ (бұл жердегі n - цифр) Сіз оған керекті өлшем бересіз:
COLOR – түсті анықтайды. Оны текстің түсін белгілеуде, немесе HTML құжат бетінің түсін беруге қолдануға болады.
<font COLOR="Вlack">Қара </font>(текстің аты ќолданылған) <font COLOR="#FF0000"> Қызыл </font> (түс 6 орынды кодпен берілген)
<BODY BGCOLOR="RED">(текстің аты ќолданылған) <BODY BGCOLOR="#FF0000">(түс 6 орынды кодпен берілген)
Қарапайым түстердің кодтары:
Қазақша
Орысша
Ағылшын
Түс коды
Ақ
Белый
white
#FFFFFF
Сары
Желтый
yellow
#FFFF00
Сұр
Серый
Grey
#808080
Күміс түсті
Серебристый
silver
#C0C0C0
Көк
Синий
blue
#0000FF
Жасыл
Зеленый
lime
#00FF00
Қара
Черный
Black
#000000
Қара-көк
Темно-синий
navy
#000080
Қоңыр
Коричневый
Brown
#808000
Аспан көк
Голубой
aqua
#00FFFF
Қою жасыл
Темно-зеленый
green
#008000
Индиго
Индиго
purple
#800080
Ал-қызыл
Темно-красный
maroon
#800000
Қайың түстес
Березовый
teal
#008080
Қызыл
Красный
red
#008080
FACE –атрибуты арқылы текстің шрифтін өзгертуге болады.
<FONT FACE="ARIAL"> текст (шрифт Arial)</FONT>
Осы әдіспен бетке кез-келген шрифті орнатуға болады, бірақ кейбір компьютерлерде сол шрифтардың болмауына байланысты қиындық туындауы мүмкін. Сондықтан стандартты шрифтар - Arial, Times Roman, Courier т.б. қолданған дұрыс.
