Маркерленген тізімдер.

Тізім тэгтерінің ең қарапайым түрі – нөмірленбеген белгілеу тізімі <UL> (unordered lіst). Нөмірленбеген тізімдер: <UL> ... </UL>Мұнда әрбір белгіленетін мәтін жолын <LІ> ішкі тэгімен бастап отыру керек.

Мысалы мынадай тізім құру керек болса:

<UL> <LI>Иван; <LI>Данила; <LI>Игорь </UL>

Иван;
Данила;
Игорь

Нөмірленген тізімнің әрбір жолы реттелген тәртіп бойынша араб немесе рим сандарымен, әйтпесе латын алфавитінің әріптерімен таңбаланады. Ол таңбаларды өзгерту type= “…” атрибутымен көрсетіледі.

Нөмірлеу таңбаларын анықтайтын type атрибутының мүмкін мәндері кестеде көрсетілген.

Атрибут мәні	Нөмірлену таңбалары
TYPE= “ ”:
A -	Үлкен латын әріптері (А, В, С, D, ...)
a -	Кіші латын әріптері (а, b, с, d, ...)
I -	Үлкен рим цифрлері (І, ІІ, ІІІ, ІV,…)
i -	Кіші рим цифрлері (і, іі, ііі, іv, ...)
1 -	Кәдімгі цифрлер (1, 2, 3, 4,...)

START - параметрі санақ қай саннан басталатынын анықтайды.

Келесі мысалда тізім үлкен рим санының сегізінші цифрінен басталып нөмерленген:

<OL TYPE="I" START="8"> <LI> Сегіз <LI> Тоғыз <LI> Он <LI> Он бір <LI> Он екі </OL>

Сегіз
Тоғыз
Он
Он бір
Он екі

<UL>параметрлерінің тэгі

Маркерленген тізім тэгі:
Нөмірленбеген тізім үшін әдетте тізімдегі элементті белгілеуге маркерді қолданады. Ал маркердің түрін, заң бойынша, қолданушы таңдайды. <UL> тэгі өзіне TYPE және COMPACT. параметрін қоса алады. Оның disc, circle, square деген белгілері бар.

Атрибут	Атқаратын қызметі
<UL TYPE=disc><LI> disc </UL>	· Disc
<UL TYPE=circle><LI> circle </UL>	o Circle
<UL TYPE=square><LI> square </UL>	§ Square

Бұл белгілер маркердің түрін береді. Жазбаған жағдайда автоматты түрде disc жазылады.

Анықтамалар тізімі:

Анықтамалары бар тізімдер <DL> (defіnіtіon lіsts) жоғарыдағылардан өзгешелеу тәсілмен жасалады. Мұнда <LІ> тэгі орнына <DT> (defіnіtіon term — анықталатын термин) термин тэгі және оған қосымша <DD> (defіnіtіon defіnіtіon — анықтаманы анықтау) терминді түсіндіру белгісі жазылады.

Мұндағы <DT> және <DD> тэгтері <LІ> тәрізді жабылмай, жалқы түрде жазылады. Егер анықталатын термин түсінігі бір жолға сиятындай қысқа болса, онда <DL COMPACT>сыртқы тэгін қолдануға болады.
Анықтамалар тізімі былай жазылады:

<DL> <DT> Термин <DD> Терминге анықтама <DD> Терминге анықтама <DD> Терминге анықтама <DD> Терминге анықтама </DL>

Термин Терминге анықтама Терминге анықтама Терминге анықтама Терминге анықтама

DL элементімен бірге COMPACT атрибутын қолдануға болады, сол кезде тізімнің пункттары жинақы орналасады. <DL COMPACT> Бұл атрибут тура осылай қолданылады, ешқандай да сан қойылмайды.

Мысал 2.

<html>

<head>

<title>

Мысалы

</title>

</head>

Қоғамдық денсаулық сақтау және информатика кафедрасы

<li> Қоғамдық денсаулық сақтау

<li>Информатика

<li>Аккредитация

</ol>

Психиатрия кафедрасы

<li>Наркология

<li>Психология

<li>Психиатрия

</ol>

Философия кафедрасы

<li>Философия

<li>Социология

<li>Құқықтану негіздері.

</ol>

HTML-құжатының түстік гаммасы.

Құжаттың негізгі бөлігі <BODY> тэгінің ортасына HTML-құжатының түстік гаммаларын, келесі атрибуттармен анықтауға болады. Олар төмендегі түрде жазылады:

Атрибут	Атқаратын қызметі
BGCOLOR	Құжаттың жалпы фон түсін анықтайды.
TEXT	Мәтін әріптерінің түсін анықтайды.
LІNK	Гипермәтін сілтемелеріндегі мәтіннің түсін анықтайды
VLІNK	Алдында шолып өтілген құжатқа жасалған сілтеменің түсін анықтайды..
BACKGROUND	Мәтіннің фонында орналасатын суретті анықтайды, ол түсқағаз (обои) рөлін атқарады. Суреттік файлдың типі gіf немесе jpg болуы тиіс. Суреттің мекен-жайы көрсетілсе, ол Интернет желісінен тауып алынады. Мысалы: <body bgcolor=lіghtyellow text=red background="face.jpg">

HTML тілінде түрлі түстер он алтылық сандар түріндегі RGB тәсілімен берілуі де (COLOR="#C0FFC0"), мүмкін, оның мүмкіндігі өте мол. Мұндағы алғашқы екі сан қызыл түс бөлігін, келесі екі сан – жасыл түс бөлігін, соңғы екі сан көк түс бөлігін анықтайды.

Жоғарыдағы көптеген параметрлер түсті пайдаланады, олар ағылшын тіліндегі негізгі он алты түс атымен немесе солардың кодтарымен төмендегідей түрде беріледі.

Аты	Коды	Аты	Коды
Blaсk (қара)	“#000000”	Green (жасыл)	“#008000”
Silver (күміс түсті)	“#C0C0C0”	Lime (лимон түсті)	“#00FF00”
Gray (сұр)	“#808080”	Olive (кофе түсті)	“#808000”
White(ақ)	“#FFFFFF”	Yellow (сары)	“#FFFF00”
Maroon (қызыл күрең)	“#800000”	Navy (қара-көк)	“#000080”
Red (қызыл)	“#FF0000”	Blue (көгілдір)	“#0000FF”
Purple (күлгін)	“#800080”	Teal (шәй түсті)	“#008080”
Fuchsia(қызғыш)	“#FF00FF”	Aqua (көк )	“#00FFFF”

HTML-құжатында суреттерді бейнелеу.

Суреттік бейнелер Web-парақтарды әшекейлеп безендіру кезінде маңызды құралдар рөлін атқарады. Суреттердің өздері HTML құжаттарынан бөлек орналасқан жеке файлдарда сақталады, алайда олар браузер арқылы Web-парақтардың ішінде бейнеленеді. Суреттерді бейнелеу ережелерін былай беруге болады.

Суреттерді құжаттардың ішіне орналастыру үшін <ІMG …> жеке, яғни жабылмайтын жалқы тэг қолданылады.

Бұл тэгте міндетті түрде SRC= “…” атрибуты болуы керек, оның мәнін абсолюттік және салыстырмалы түрде жазылған бейнелеу файлының URL-адресі көрсетеді. Құжатты экранға шығарған кезде ол міндетті түрде құрамындағы суреттермен бейнеленеді және ол <ІMG …> тэгі тұрған орыннан көрінеді.

Оның жазылу синтаксисі төмендегідей:

<ІMG 1-атрибут=1-мәні [ ... N-атрибут=N-мәні]>

<ІMG> тэгінің атрибуттары мен олардың мәндері келесі кестеде көрсетілген.

Атрибут	Атқаратын қызметі
SRC	Суреттің URL-мекен-жайын береді (оның абсолюттік немесе салыстырмалы мекен-жайы көрсетіледі; егер ол HTML-құжат тұрған бумада болса, тек файл аты ғана жазылады); бұл атрибут міндетті түрдекөрсетіледі.
BORDER	Сурет жақтау сызығының қалыңдығын пиксельмен береді.
WІDTH=n(%)	Суреттің енін пиксельмен не терезе енінің пайызымен береді.
HEІGHT=n(%)	Суреттің биіктігін пиксельмен немесе терезе биіктігінің пайызымен береді.
ALІGN="тип"	Мәтінге байланысты суреттің орналасуын көрсетеді, төмендегі сөздердің бірін мән ретінде қабылдайды: ТОР, MІDDLE, BOTTOМ, LEFT, RІGHT.
ALT = "сөз тіркесі"	Сурет көрсетілмейтін броузерде оның аты мәтін ретінде көрсетіледі.
TITLE	Кескінге ақпараттық көмек береді.