Стандартты функциялар

Турбо Паскаль тілінде алдын ала програмалары жасалып стандарттты модульге жинақталып қойылған, қажет кезінде пайдалануға болатын объектілер бар. Солардың бірі стандартты функциялар болып табылады. Олар жиі кездесетін математикалық және басқа да функцияларды есептеу үшін қолданылады.

Математикада жазылуы	Паскаль тілінде жазылуы	Атқаратын қызметі	Функция типі
|x| arctg x cos x sin x e x [x]   Inx П х 2 х х п	Abs (x) Arctan (x) Cos (x) Sin (x) Exp (x) Frac (x) Int (x) Ln (x) Pi Sqr (x) Sqrt (x) Exp(n*ln(x))	Аргументтің абсолюттік шамасы Аргументтің арктангенсі Аргументтің косинусы Аргументтің синусы е-нің х дәрежесі х-санының бөлшек бөлігі х-санының бүтін бөлігі х-санының натурал логарифмі п-діңмәні х-тің квадраты х-тің квадрат түбірі х-тің n дәрежесі	х-тің типіндей нақты нақты нақты нақты нақты нақты (бүтін) нақты   х-тің типіндей нақты х-тің типіндей

Өрнектер және олардың жазылуы

Өрнек де арифметикалық амал таңбаларымен біріктірілген айнымалылардың функциялардың, тұрақтылардың жиынтығын айтады. Өрнектегі арифметикалық амалдардың орындалуы олардың орналасу реті мен жақшалар арқылы өзгертіледі. Қарапайым жағдайда өрнек тек айнымалылардан, тұрақтылардан немесе функциялардан тұруы мүмкін. Мысалы:

(5+7*х)/1.8; (sin(x)+5* cos(2+х))/ In(х); т.б.

Математикада жазылуы	Программалау тілінде жазылуы
a + b a - b	(a + b)/ (a – b)
a b	exp (b * ln (a))
a + b xy	(a + b)/(x * y)
e x +1	exp (x + 1)
1 + x	sqrt (1 + sqrt (x))
3 x	exp (ln(x)/3)

Сабақты бекіту сұрақтары

• Тілдің алфавиті нелерден тұрады?
• DIV және MOD функциялары не үшін қолданылады?
• Программа қандай оператормен басталады?
• Программаның негізгі бөлігі қандай түйінді сөзбен басталып, қандай сөзбен аяқталады?
• Идентификатор дегеніміз не?
• Жиым дегеніміз не?
• Мәліметтердің типі дегеніміз не?
• Мәліметтердің типтері қалай сипатталады, олар қандай қызмет атқарады?
• Мәліметтердің қандай типтері бар?
• Атаулардың типтері қалай сипатталады?
• Паскаль тілінде стандартты функциялар қалай жазылады?
• Арифметикалық өрнек дегеніміз не? Өрнектер Паскаль тілінде қалай жазылады?

Үйге тапсырма:2.1. – 2.8. тақырыптарды оқу.